define('DISALLOW_FILE_EDIT', true);
define('DISALLOW_FILE_MODS', true);<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	
	>
<channel>
	<title>
	Comments on: Կանթեղ գրական: ՀԱՅՈՒՀԻ ՍՈՒՍԱՆՆԱ ՂԱԶԱՐՅԱՆ	</title>
	<atom:link href="https://www.louysworld.com/2016/01/23/28160/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.louysworld.com/2016/01/23/28160/</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Tue, 26 Jan 2016 02:41:19 +0000</lastBuildDate>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>
	<item>
		<title>
		By: Ժանետա		</title>
		<link>https://www.louysworld.com/2016/01/23/28160/#comment-31276</link>

		<dc:creator><![CDATA[Ժանետա]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 26 Jan 2016 02:41:19 +0000</pubDate>
		<guid isPermaLink="false">http://www.louysworld.com/?p=28160#comment-31276</guid>

					<description><![CDATA[ԱՐԴԱՐՈՒԹՅԱՆ ԱՀԵՂ ԱՏՅԱՆ
Պոեմ   նվիրված   Պարույր Սևակի
ծննդյան 75-ամյակին

Չանախչի գյուղը կարծես պարգև է 
Ջրի կարոտից ճաքճքած հողին,
Բայց ավելի ճիշտ  մի օազիս է 
Այդ համատարած դեղնության ֆոնին։

Ուրծի լեռների խանձված փեշերին
Երերուք գավառի Չանախչի գյուղում
Խոյի կողմերից գաղթած գեղջուկի
Մի հին տնակի կիսախավարում
Մի աստվածային ձմռան  առավոտ
Ծնվեց  մի մանուկ սևաչ ու թուխոտ։
Գյուղի տատմերը տաք թոնրափոշին
Լցրեց բարուրը, փաթաթեց փոքրին
Ու դրեց հոգնած Ազիի դոշին։
Երջանկությունից Ռաֆայել ամին
Գրկեց մանչուկին ու տեսավ որդին
Թուխ էր իր նման, աչքերն էլ սև–մուր
Որոշեց դնել անունը Պարույր։
Աշխարհից հեռու, մրրկած լեռների
Անկենդան ու չոր լանջերի վրա
Ապրում է գյուղը և մինչև հիմա
Խոսում է լեզվով իր նախնիների.
Խոյ–սալմաստական հնչեղ բարբառով։
Ո՞վ կհավատար, ո՞ւմ մտքով կանցներ,
Ա՜յ խոյեցու թոռ, որ երբ մեծանաս, 
Տարիներ հետո մեր լեզուն մաքրող, 
Մեր լեզուն կերտող ու վերաշինող,
Մեր խոսքը շենող ու շքեղացնող, 
Մեր հինն ու նորը իրար շաղկապող
Մի հմուտ դարբին դու պիտի դառնաս,
Որ դու կդառնաս ընդմիշտ տարածվող,
Հավիտյան ապրող եկող դարերում
Ու երբևիցէ չմոռացվող հայոց սրտերում։ 
 
–––
Ու դրա համար՝
Գնացիր թողած տունը հայրական,
Գնացիր թողած գիրկը մայրական,
Գնացիր անցնես ճամփաներ փառքի,
Գնացիր դառնաս ազգային լեգենդ,
Գնացիր՝ միայն փառքով դառնաս ետ։
Գնացած ճամփադ եղավ շատ բեղուն
Քո միտքը փայլեց, գնացիր հեռուն
Ու քո հայրենի գետերի միջով
Մտար օվկիանը խոսքի բարձրագույն։
Եղար հին ու նոր շատ քաղաքներում,
Զգացիր նրանց հեվքը  քո շնչում,
Բայց չմոռացար հզոր հեվքի մեջ
Մայրենի խոսքիդ շունչը փոթորկուն։
Օտար  ժամերի զանգերի ներքո
Հիշեցիր զանգակ Կոմիտասին քո,
Հիշեցիր անուշ ղողանջը նրա 
Հայոց երգերի պառնասի վրա։
Օտար երգերի ձայների ներքո
Դու հիշում էիր Վարդապետին քո,
Նրա հանճարեղ երգը անթերի
Հյուսված մորմոքից իր ժողովրդի։
Ու դու հիշեցիր մեծ Կոմիտասի 
Կամքը մաքառման հեռավոր ու խիստ,
Որ հնչեցրեց հայոց երգերը
Աշխարի խոշոր ու մեծ բեմերից։
Ոնց մոռանայիր ու չհիշեիր 
Քո ճամփաներին դու Կոմիտասին,
Երբ դու նրա պես մանկուց գրվեցիր
Ապրել ցավերով քո ժողովրդի։
Ու օտարների Մեծ դահլիճներում,
Երբ լսում էիր Բախին,Մոցարտին
Դու լսում էիր նրանց հավասար,
Նրանց պես փայլուն քո Կոմիտասին։
——
Ու որոշեցիր, որ երբ դառնաս տուն
Վաղուց փայփայած իղձդ կատարես
Ու քո գրիչով հանճարեղ, փայլուն
Մեծ Կոմիտասին անմահացնես։
Գրես ու ցույց տաս ազգերին Երկրի,
Որ ունեցել ենք վերծանող երգի,
(Խազագիր երգերը միջին դարերի),
Որ խազերգերն այդ հասարակ չեն կամ երկձայնանի,
Այլ քառաձայն են ու բազմաձայնի։
Ու որպես որդին հալածված ազգի
Դու երազեցիր, որ ազգդ ապրի։
Ապրի երջանիկ ու չկոտորվի
«Ա՜խ, լինի այնպես հաստատ ու կանգուն»,
Որ չկրկնվի արյունոտ գարուն։
Ու դու ատեցիր քսաներորդ դարը։
Դարը մահաբեր, դարը եղեռնի,
Դարը հրեշավոր, ոչ թե հրեշտակի։
Որոնեցիր չորս եղանակից զատ
Այն հինգերորդը, որը եթե գա
Իրար կձուլվեն հայերն աշխարհի
Ու բղավեցիր,–Ո՜ւր  է, թո՛ղ շուտ գա,
Որ վերադառնան հայերն անտուն,
Որ հավետ կորչի բառը «անջատում»,
Որ գան ու մեկտեղ շարական երգեն
Ոչ թե տխրության, այլ ուրախության,
Ոչ թափառական անտունիների,
Այլ քաղցրիկ երգեր սիրո, խնդության,
Երգեն շարական չըանջատվելու,
Երկիրդ դառնա անուշ թոնրատուն,
Աշխարհին հաղորդ մի զանգակատուն։ 
——
Ու դու երբ եկար օտար վայրերից
Այս ժայռերի տակ այրված ու խանձված,
Այդ ի՞նչպես գտար այդքան փափուկ հող,
Ո՞ւմ մտքով կանցներ այդքա՜ն տանջանքով
Քարքարոտ հողում վարդեր մշակող։
Դու որոշեցիր ինչ էլ , որ լինի
Պետք է քո այգում ծիրանը ծաղկի։
Հորդ ասացիր,–Այն հայը հայ չի, որը մի օդա
Թեկուզ իր ձեռքով կյանքում չշինի։
Եվ սպիտակ, համեստ  տունդ շինեցիր
Գյուղից քիչ հեռու ամայի վայրում,
Վայրի ծիրանի ծառերի ստվերում։
Քարերը մեկ–մեկ ձեռքով հանեցիր
Ու շուրջբոլորը, որպես ցանկապատ,
Բուրավետ վարդի թփեր տնկեցիր։
Այգիդ փթթեց հրաշք վարդերով,
Վայրի ծիրանին ու խնձորենին
Անպտուղ հողը ծածկեցին բերքով՝
Տունդ պատեցին անուշ բուրմունքով;
Դու երազեցիր այդ ծառերի տակ
Քո հիսուն տարվա խնջույքն անել
Եվ այնուհետև գյուղում ամրանալ.
«Չէ որ այնքան բան կար գրելու,
Քաղաքում ո՞վ էր ժամանակ տալու»։
——
Օ՜, դաժան աշխարհ, օ՜, դաժան դու կյանք
Ո՞նց ես դիմանում  քո դավերի տակ։
Ի՜նչ երազներով դու եկար աշխարհ,
Ի՞նչ երազեցիր և ի՞նչի հասար։
Ի՞նչ իմանայիր դու  օրերում այն,
Որ աղետ  կգա  քեզ ամռան մի օր։
Եվ այնքան դաժան ու հանկարծ այնքան
Կլռի ձայնդ, որ դարձել էր նոր
Ազգիդ արթնացնող պայքարի շեփոր
Ու դու կգնաս այդքա՜ն վաղ կյանքից
Մարգարեյի պես կանխավ գուշակած
Ձևով քո մահվան.«Կգնաս հանկարծ
Եվ մի վարկյանում ու միանգամից»

Թե կարող էիր այդպես ճշտորեն մահդ գուշակել,
Ուրեմն ինչո՞ւ մահվան հերթի մեջ
Դու չկարեցար քո ձեռքով գրած կարգը պահպանել,
Չէ՞ որ կամեցար, «Թե թաղել է պետք,
Թող պառավ մորը իր որդին թաղի»,
Բայց ավա՜ղ, ինչո՞ւ դու առաջ ընկար.
Չուզեցիր առաջ, որ մայրդ գնար։
Միայն քո սիրուց մեծ ու անսահման
Դեպի քո մայրը ջերմ, նվիրական
Դու չհարգեցիր կարգդ սահմանած
Խախտեցիր այն առաջին ու վերջին անգամ։
Եվ իրոք, մորդ շատ էիր սիրում, 
Երբ նրա դեմքին ցավ էիր տեսնում, 
Դու մանկան նման գիրկն էիր ընկնում
Նրա չարչարված ձեռքերն համբյուրում,
Իսկ սրտիցդ անկեղծ արյուն էր թափվում։
 
——
Հազար օղորմի քո ծնողներին, 
Որ աշխարհ բերին քեզ նման որդին։
Եկար դու մեր մեջ, որպես դաստիարակ,
Մի նոր մարգարե, իրոք ճանաչված։
Դարձար հիացմունք ու դարձար սիրված
Քո ժողովրդին հարազատ զավակ։
Եկար եռանդով, պայքարի շնչով
Անարդար կյանքից փոթորկված սրտով։
Եկար այրված ու թրծված մտքով,
Լեռների նման աներեր կամքով։
Եկար ու մթնում խարխափողներիս
Կոչեցիր բանալ մեր աչք ու ակունք,
Դառնալ հենարան, դառնալ քեզ  թիկունք,
Որ հայոց երկրում թեկուզև դժվար,
Բայց «Եղիցի լույս»։
Քեզ համար չկար սահման ու օրենք։
Քեզ նմաններին «համարում էին և օրենքից դուրս»,
Բայց չվախեցար դու չարչարանքից
Համառ հեռացար քո սահմաններից։
Ուշ եկար, սակայն գնացիր դու շուտ,
«Ապրեցիր դժվար, իսկ մեռար շատ հեշտ»։
Այսպիսին էիր դու ապրում մեր մեջ
Ինչպես մեծերը «Մեծանց վարքիդ մեջ»։
Միշտ մտածեցիր քո երկրի մասին
Ու  «չնստեցիր դու նրա վզին»։
Դու չկարեցար ապրել անտարբեր
«Կարծես  աշխարհի հոգսը քեզ էին տվել»։
Եվ որպես որդին քո հայրենիքի
Խոսեցիր ազատ և շատ անկաշկանդ։
Նայեցիր համառ դարերի հեռվում
Քո հայրենիքին հզոր ու կանգուն։
Պատգամներ տվիր մեզ շատ իմաստուն
Ու մենք հասկացանք խոսքդ տուն առ տուն, 
Որ ծնվել ենք մենք կյանքում ոչ միայն
«Ներկայանալու սուտ խաբեությամբ
Այլև լինելու ճիշտ համառությամբ»
Ու քո խոսքերի լույսով մենք տեսանք
«Աշխարն ուսերին շալակած» մարդկանց,
Եվ շատերին էլ «աթոռին գերի»,
Որ  «բարձրացել են  շալակն աշխարհի»։
——
Հիմա հունիս  է և Չանախչիում
Ծիրանն է հասել ու վարդը փթթել
Եվ ես եկել եմ նորից քեզ  այցի։
Քո տնկած այգին, ափսո՜ս, էլ այն չի, 
Էլ չի հրավիրում  մարդկանց խնջույքի
Իր ծառերի տակ հասած ծիրանի,
Չի բացում բողջա հաց ու պանիրի,
Չի լսում ցվարթ խոսքեր ու ծիծաղ,
Չի տեսնում վաղուց, փարթամ սեզերում
Հոր ու բալեքի թավագլոր խաղ։
——
Անահիտ մայրդ, Ռաֆայել հայրդ
Դառը կորստիդ ցավից չորացել,
Քո գիրկն են եկել ու քեզ միացել,
Իսկ այս վարդերը, փթթած վարդերը
Էլ չեն փնջվում Նելլի համար,
Այլ մեղմ ծածկում են ձեր տապանները
Ու լուռ արտասվում ցողով ջիջ, արդար։
Խաղաղ է շուրջս...
Բայց ես զգում եմ այգում քո շունչը,
Ականջիս ահա քո ձայնը ծանոթ.
Կարդում ես հստակ և ինձ այնքան մոտ
Քո  «Մոր ձեռքերը» ու քո «Ապրելը»,
Քո «Կտակները» ու քո «Մեռնելը»։
Տեսնում եմ ես քեզ նստած կտուրին՝ 
Ժպտում ես դու ինձ,
Մատաղ սիրուդ հետ խաղում ես նորից
Քարկտիկ, տուն–տուն կամ 
Երեքնուկի թփեր հավաքում։
Զբոսնում եմ տխուր քո տնկած այգում,
Կարծես ամեն բան նույնն է մնացել.
Ե՛վ ծաղիկները, և՛ ծառերը ծեր,
Նույնիսկ նույն տեղը քո ձեռքով խրված
Բահն է մնացել...
Միայն մուրազով մշակված այգիդ
Դարձել է այգի–սուրբ–հանգստարան,
Իսկ ձեռքովդ շինված այն համեստ տունդ
Դարձել է մասունք, դարձել թանգարան։
Չանախչի գյուղդ պարզ օազիսից 
Վերափոխվել է այգի–պարտեզի,
Դարձել հայ խոսքի, երգի գործատեղ,
Բայց, ավելի ճիշտ, մի նոր  ուխտատեղ։
––––
Ո՞վ կգուշակեր դեռ այն ժամանակ,
Երբ քաղաքներում անհագ տքնությամբ
Դու խոսքի, հանգի ու նաև կյանքի
Գաղտնիքներն էիր ուսումնասիրում,
Քո վառ, թևավոր, աստղային հոգին
Արդեն ճախրում էր երկնակամարում։
Քո դժվար կյանքով, բայց համառ կամքով
Դու կարողացար մտքով  թափանցել
Աշխարհի բոլոր գույները տեսնել։
Տեսար ձայների ու թմբուկների
«Ականջ խլացնող բռնի շառաչը»,
Տեսար միտումը ածականների
«Կեղծ դիմակներով ծածկելու տենչը»,
Տեսար «քծնողի  ձևական ծիծաղ»
Ու «բռնազբոսիկ, անիմաստ քրքիջ»,
Լսեցիր խեղճի բերնով արձակած
Դառն աղաղակի հառաչանք ու ճիչ։
Ի՜նչ գերագույն սեր պետք էր ունենար
Իր հայրենիքին գեղջուկ պատանին,
Որը հանճարեղ մտքով թևածեր,
Որը բազմաթիվ սրտեր նվաճեր,
Որը համարձակ գրոհի գնար
Ընդդեմ անարդար ամեն մի բանի
Ու պատրաստ լիներ անգամ զոհվելու,
Իր ժողովրդին մատաղ լինելու,
Միայն թե հայը չմնար անհույս,
Թեկուզ իր մահով, բայց, Եղիցեր լու՜յս ։
Քո կյանքի մասին պատմելով իրար
Կհոսեն դարերը ժամանակի մեջ
Ու քո երգերդ այդ դարերի հետ
Կլսվեն գալիք աշխարհում արար։
Ու անգամ մեռած դու մարմնապես։
Նա խեղճ է, անզոր ու անօգ գիտես,
Քանզի դու գրչով հզոր ու արդար
Դու դեռ կենդանի մահին հաղթել ես։
––––
Չանախչի, որդիդ կարծես պարգև էր
Ճշմարիտ երգի հայոց պառնասում, 
Բայց, ավելի ճիշտ ահեղ ատյան էր
Մտքի քերթության հայոց մատյանում։
Ու դառնամ ասեմ բյուր երանգներով
Մեր փոքրիկ ազգի, բայց քո շատ սիրած
Կենդանի խոսքով սասունցիների.
«Ումուդ  ջա՜ն,  քեզ խազար– խազար օղորմի»։

12. 06, 1998—20.01. 1999թթ. Կանադա, Մոնրեալ]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[