Հովհաննես Մարգարյան
ԱԶԱՏ ԽՈՍՔ, ԱՄԵՆՕՐՅԱ ԼՐԱՀՈՍՔ, Հովհաննես Մարգարյան - Thursday, January 19, 2012 16:22 - 5 Comments
Տնտեսական և քաղաքական կայունությունն ու անվտանգությունը շաղկապված է Պետական կառուցվածքից :Ինչպիսի՞ Պետական կառուցվածք Հայաստանի համար : Մաս Ա
Ինչու՞ 1992 թվականին Հայաստանը ընտրեց Պրեզիդենտական Հանրապետության ուղին : Չէ որ Հայաստանը ՍՍՀՄ ի փլուզումից հետո դարձել էր փաստացիորեն Պառլամենտական երկիր :
Ինչպես բոլոր ՍՍՀՄ ի նախկին Հանրապետոթյուններում ամեն հնգամյակ սկսվում է Պրեզիդենտական շոու-բալետ ընտրությունները :Հետո հաղթած նախագահը հինգ տարի կռվում է ընդիմության դեմ , մ իանձնյա վարում տնտեսությունը և ներքին ու արտաքին քաղաքականությունը : Այնուհետև հաջորդ նախագահը գալով մատնանշում է նախկինի սխալները ու ամեն ինչ սկսում նորից : Հետո նախկինը արդեն ընդիմություն դարձած ձգտում է իշխանության որպիսի « շտկի » իրեն հաղթածի սխալները տնտեսության և քաղաքականության մեջ : Մենք ապրում ենք անընդմեջ քաղաքական և տնտեսական վերուվարի ու լարվածության մեջ : Այսպիսի պայմաններում ոչինչ կայուն չէ և ոչինչ հնարավոր չէ ձեռնարկել : Մեր հանրապետությունները անընդհատ « անցումային » շրջանում են , մեկ դատարկությունից անցնելով մյուսը :
Երբ Սովետական Հայաստանի միամիտ բնակիչը գնում էր անկախության հանրաքվէի ըտրելու անկախություն նշելով այո թե ոչ , չեր մտածում թե ինչպիսի կառուցվածք պետք է ունենա նորանկախ Հանրապետությունը : Ինչու՞ Հայաստանի քաղաքացին չէր ընտրում թե ինչպիսի հանրապետություն է ուզում ունենալ: Հայաստանի վզին փաթաթած պռեզիդենտական հանրապետության կառուցվածք դատապարտել է Հայաստանին տնտեսական և քաղաքական կաթվածահարության : Բոլոր հետեվանքները տնտեսության բոլոր բնագավառներում, ինչպես նաև այն դեմոգրաֆիական աղետը, որը հիմա ապրում է Հայաստանը վերջին տարիների մասսայական միգրացիայի պատճառով, ուղիղ կապված է ներկա պետական կառուցվածքի հետ : Այսինքն քաղաքական և տնտեսական կուրսի ղեկը մեկ մարդու ձեռքում է և նրա վրա կարելի է ազդեցություն ունենալ ըստ նրա թուլությունների :Նրա սխալները նրան պաշտոնանկ չեն անում, նա կարող է մնալ ղեկին այնքան ինչքան կարող է պահել ղեկը, մինչև նրանից կխլեն ղեկը :և այդպես շարունակ : Ասենք եթե այդ ղեկավարը թուլություն ունի խաղալու նկատմամբ , ապա նրան կարելի է խաղացնել այնպես որ խաղի դնի Պետական և ազգային սկզբունքները քանի որ նրա կարծիքով « ֆուտբոլային քաղաքականություն » ը կարող է « հաղթել » այնպես, ինչպես հաղթում է շախմատային քառյակը :Միայն այս դեպքում խաղը նմանվում է կազինոյի որտեղ արդյունքում ոչ ոք չի հաղթում բացի կազինոյի տերերից :
Օրենսդիր մարմինը, ազգային ժողովը նույնպես այսպիսի տեսք ունի : Սակայն սա կախված է ամբողջովին Պրեզիդենտի ազդեցությունից : Ավելին, ոչ միայն օրենքի նախագծերը « գծում » են կառավարությունում, այլ որևվիցէ մի օրենքի առաջարկ պատգամավորների կողմից հանկարծ եթե անցնի, նախագահը կարող է չստորագրել և չվավերացնել : Այդպսի դեպքեր եղել են Տեր Պետրոսյանի նախագահության ընթացքում : Հիմա օրենքի առաջարկ երբեվիցէ չի լինում : Օրենսդիր մարմինը շատ հազվադեպ է հետ ուղարկում նախագիծը : Կարելի է հիշել միայն մեկ կամ երկու դեպք վերջին տանըհինգ տարիների ընթացքում : Ազգային ժողովում հաղթում է մեծամասնությունը, որը անմիջապես Պռեզիդենտական է :Դեռ ավելին , Նախագահը կարող է ցրել ազգային Ժողովը երբ ցանկանա : Ասենք եթե ազգային ժողովը սկսել է չենթարկվել իրեն նա կարող է այն չեզոքացնել և վերափոխել այնքան մինչև իրեն կբավարարվի :
Կա՞ն արդյոք այլ Պետական կառուցվածքներ որոնք ի վիճակի են պահելու տնտեսական և քաղաքական կուրսը կայուն և անվտանգ : Եվրոպայի ամենաուժեղ և կայուն տնտեսությունները ունեն այլ պետական կառուցվածք քան մերն է : Թվենք դրանցից մի քանիսը` Գերմանիա, Չեխիա,Իտալիա, Սկանդինավյան երկրներ,ինչպես նաև Անգլիան և Շվեյցարիան : Սրանք տարբեր կառուցվածքներ ունեցող երկրներ են և չի կարելի նրանց նայել մի անկյունից : Սակայն նրանց միջև կա մի ընդհանրություն Պետության տնտեսության ղեկին նստածը ,ցանկացած սխալի դեպքում կարող է դուրս շպրտվել սեփական պառլամենտական պալատի կողմից, կամ պալատների կողմից եթե երկպալատանի է :
Ֆրանսիական « Հանրապետությունը » ճգնաժամի մեջ է : Այն համակարգը որը որդեգրել է Հայաստանը, տնտեսական ճգնաժամի պատճառով դարձել է իրավական և քաղաքական որոշումների սխալների կոմեդիա : Ի տարբերություն Գերմանիայի որտեղ կանցլերը շատ զգույշ պետք է քայլի որովհետև ցանկացած սխալ քայլ նրան կարող է դուրս հրել : Բազմաթիվ անգամ Գերմանիաի Պառլամենտի երկու պալատները միանալով մեկ ժամվա մեջ փոխել են կանցլերին : Նույնիսկ դեպքեր են եղել երբ սեփական կուսակցությունը իսկ պաշտոնանկ է արել կանցլերին :
Տնտեսական ամենակայուն երկիրը Եվրոպայում այսօր Գերմանիան է : Պետք է այստեղ նշել նաև Չեխիային որպես բացառիկ տսնսեսություն ունեցող երկիր : Այս փոքր երկրի Նախագահները միշտ ամենահաջողն են եղել և նրանց վարած տնտեսական քաղաքականությունը ի նպաստ ժողովրդի է եղել միայն մի պատճառով : Այստեղ պռեզիդենտին ընտրում և հանում է հսկայածավալ պառլամենտը : Պրեզիդենտը նախագահում է պառլամենտում , ենթարկվում պառլամենտի կարծիքին, եթե համաձայն չէ համոզում է պառլամենտին ,հակառակ դեպքում պաշտոնաթող լինում :
Հայաստանին իհարկե պետք է չէ կրկնօրինակել , այլ ուսումնասիրելով Պետական կառուցվածքի այն հիմունքները որոնք պարունակում են իրական ժողովրդավրություն և տնտեսաության կայունությանը ի նպաստ են , վերագտնել և հիմնել սեփական պետական կառուցվածքի սկզբունքները :
Հաջորդիվ ; որտեղի՞ց Գերմանական ռացիոնալ Պառլամենտարիզմը, ի՞նչից այն առաջացավ և ինչ է՞ այն: Ինչպիսի՞ կառուցվածք Հայաստանի համար : Կարո՞ղ է լինել պառլամենտ առանց մեծամասնության : Կա՞ արդյոք աշխարհում երկիր որտեղ պառլամենտը կազմված է Արհմիություններից (Այո Լիբիա, Մասամբ Վենեսուելա, Ինչ որ չափով Բելոռուսիա) : Ի՞նչ կարող է տալ արհմիությունների մասնակցությունը պառլամենտում : Միապալա՞տ թե, երկպալատանի պառլամենտ :Ինչպիսի՞ն է եղել Հայկական Պետական և իրավական կառուցվածքը,Ինչպիսի՞ զուգահեռը Հայկական Պետության և իրավահամակարգի, Հռոմեական Հանրապետության այնուհետեվ կայսրության միջև : Ինչպիսի՞ հիմք պետք է վերցնի Հայկական արդի Պետականությունը,Պատմական Պետականությունից և կա՞ն արդյոք սկզբունքներ որոնց վրա կարելի է հենվել (հարց Արթուր Արմինին) : Վերջապես ինչպիսի՞ Պետական կառուցվածք Հայաստանի համար :
Հովհաննես Մարգարյան
- ԲՀԿ-ն մերժեց կոալիցիան
- ՀՀ գործող նախագահի պատվերով գուշակություններ ծախող(կանխիկ դրամով), տեսաբան Չատիբեկ Ադիբեկյանի կանխատեսումները՝ բութ մատն իր հետույքի մեջ…
- People about Kocharyan – 15-19.05.2012
- Հիտլերը վառեց Ռայխստագը՝ մեղքը գցելով կոմունիստների վրա, ՀՀկ-ն՝ իր կռիշը, տեսնես ո՞ւմ է շառի քաշելու…
- ԶԳՈՒՇԱՑԵ´Ք…
- ՀԱՄԱԿԱՐԳՎԱԾ ԴԱՎԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ (Part-8)
- Դրսից բզած, քաղաքական անպարկեշտ-անսեռ «Գեյ Շքե՞րթ» (Հայաստան) , թե՞ Բիզեի սեռականացված պարկեշտ երաշաժշտությունը կլառնետով՝ դաշնամուրի վրա (Եվրոպա):
- Կարապների պարը “Փարվանա” լճակում…
- ՀԱՄԱԿԱՐԳՎԱԾ ԴԱՎԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ (Part-7)
- Զոլյանը վերացրեց կաշառակերությունը: Հեռացրեց և պատժեց կաշառակեր դասախոսներին, ստեղծեց նոր ստուգող-քննող համակարգ: Սա էր նրա “մեղքը”: Եկավ քաչալ “վիշապը” և բացեց կաշառակերների վանդակները, որոնք ցնծության մեջ են: Ուսանողները պահանջում են արդարություն և Զոլյանին…
- Հյուսքերը երկար՝ խելքը կարճ, բեղմորուքով «կնոջ» կարծիքը…
- Անքննելի մեկ այլ գործ
- -Շվեյկ, այնոյինը կապի…
- Ինչո՞ւ վարչապետը ձերբակալված չէ: Հարություն Առաքելյանը 6 ամիս է կորած է: Գուցե՞ բանտարկված է: Ծառուկյան պատժիր հանցագործին…
- ՀԱՄԱԿԱՐԳՎԱԾ ԴԱՎԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ (Part-6)
- Հարգելի Գևորգ, մի՛ փորձեք երևույթը հայկական բառապաշարի մեջ խցկել: Իրերը կոչեք հեղինակած օտար լեզվով՝ «գյոթեր» և «ղզօղլաններ»: Եթե ուզում եք հասկանալ օտար այս բառերի արմատական իմաստը, ապա դրանք այսպիսին են՝ «ոռեր» և «աղջիկտղաներ»:
- Հայաստանի կառավարությունը քիչ էր մնացել կորցներ երկրին մեծ եկամուտներ ապահովող, Թուրքիայում արտադրական փորձաշրջան անցած, հայ հաճախորդներին այս էլ քանիերորդ անգամ «քցել» փորձող ահեստավարժ մարմնավաճառից:
- http://www.jewishracism.com/JewishGenocide.htm
- « KRAV MAGA »-ՈՎ ՄԱՐՏՆՉՈՂ ՏԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ` ՍՔՈՂՎԱԾ ԿԱՐՄԻՐ ԳԼԽԱՐԿՈՎ
- ՀԱՄԱԿԱՐԳՎԱԾ ԴԱՎԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ (Part-5)
- ՊԱՏՄԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ԽԱՐԱՄԻՑ ԿՈՐԶՎԱԾ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆ…
- Իսկ դու ի՞նչ ապագա ես նախընտրում զավակներիդ .
- Կենտրոնի Պետոն լավ չխաղա՞ց Ծոմակի դեմ…
- Էշն ինչ գիտի՜, նուշն ի՞նչ է…
- Բռեզենտով լավ փաթաթվեք, որ կարդալիս չփշաքաղվեք: Դու մի ասի «Պոնչոն» ոչ միայն «նժդեհական» է, այլև «քրիսոտնյա-ավետարանական» (կռիսոտնյա-ավետարանական)…
- Հարգելի, մեծապատիվ նախկին բոլշևիկ-մենշևիկներ, տռոցկիստ-ստալինականներ, կոմունիստ-հհշականներ:
- Գալո՛ւստ, քաղաքականությունը թող ու պրոստատդ բուժի, աչքերիցդ երևում ա…
- Արդարությունը Զոլյանի թիկունքին է…
- Բա որ ասո՞ւմ էինք Սասուն ջան «Պապիկը» DIY կլուբի անդամ ա, չէիր հավատում…
- Թուրքիայում քրիստոնյաները որպես հարևան 10 տոկոսով ավելի ցանկալի են՝ քան հրեաները:
- «Հայրենիք» ակումբը լույս է ընծայել Գևորգ Հովհաննիսյանի «Հայոց Տերերը» աշխատությունը…
- Մեր ինչի՞ն է պետք Ղարաբաղը…
- Վիշապի Կարկատանով Կարմիր գլխարկը և տատիկի կարկանդակը:Նամակ Լույսաշխարհին:
