ԼՐԱՀՈՍ - Հեղինակ՝ . Wednesday, October 2, 2013 6:27 - 1 քննարկում

Ինչպես հայ վաճառականը փրկեց Պետրոս Առաջինին

Պետրոս Առաջինի մասին, ինչպես հայտնի է ռուս ժողովրդի մեջ ստեղծվել և տարածվել են բազմաթիվ երգեր, գրույցներ, հեքիաթներ ու ավանդություններ։ Հայ ժողովրդի մեջ ևս նրա մասին շատ վաղուց ստեղծվել է հեքիաթախառն մի զրույց, որն իր ժամանակին գրի է առնված եղել Լազարյան տոհմին վերաբերող հայերեն մի ձեռագրում, որը 1850 թ. ընդօրինակել է բանահավաք Ասլան Աթաբեկյանը:

Զրույցի սկզբում պատմվում է, որ առևտրական նպատակներով եվրոպացիների, այդ թվում հոլանդացիների մոտ միտք է հղանում նոր երկրներ և ժողովուրդներ գտնել։ Նրանք նավերով գնում են երկրագնդի զանազան կողմերը և հայտնաբերում նոր կղզիներ, նոր ժողովուրդներ և նրանց հետ առևտուր անում։ Հոլանդացիները, շարունակելով իրենց ճանապարհը, հասնում են Հնդկաստան, այնտեղ ծանոթանում են հայ վաճառականների հետ և առևտրական հարաբերությունների մեջ մտնում։ Օգտվելով հոլանդացիների բարեկամությունից, հայ վաճառականները տեղափոխվում են Հոլանդիա, առևտրական ընկերություններ հիմնում ու եվրոպացիների հետ առևտուր անում մինչև Պետրոս Առաջինի Հոլանդիա գնալը:

Այնուհետև զրույցում պատմվում է, թե իբր Պետրոս Առաջինը ծպտված գնում է Հոլանդիա արհեստներ և նավաշինություն սովորելու։ Հոլանդացիները ճանաչում են նրան և բանտարկում։ Բանտից Պետրոսին ազատում Է Մարկոս Միրզախանով անունով հայ մի վաճառական, որը Պետրոսի հրավերով մտնում է նրա խուցը, փոխում նրա հետ իր հագուստը, ինքը Պետրոսի փոխարեն մնում խցում և այդպիսով ազատում նրան:

Հայ վաճառականը թյուրիմացության մեջ դնելով հոլանդական կառավարությանը, ինքը նույնպես ազատվում է բանտից և գնում Պետերբուրգ, ապա Մոսկվա։ Պետրոս Առաջինը ջերմորեն ընդունում է նրան և տանում Պետերբուրգ իր պալատը, ամուսնացնում է նրան ռուս մի աղջկա հետ, ինքն էլ նրանց քավորը դառնում, ապա մեծ արտոնություններ տալիս հայ վաճառականներին՝ Ռուսաստանում առևտուր անելու: Մարկոս Միրզախանովի և նրա ռուս կնոջ թոռներից մեկը` Եկատերինան, ըստ զրույցի, ամուսնանում է Հովհաննես Լազարյանի հետ:

Ավանդության վերջում պատմվում է այն մասին, որ թագավորը նավով գնում է դեպի Աստրախան, հասնում հնություններով հարուստ ավերակ Բոլղար քաղաքին, շրջում, ուսումնասիրում հնությունները և այնտեղ գտնում արևելյան լեզուներով գրված տապանաքարեր, որոնք ընդօրինակել է տալիս և պահում իր մոտ: Նա հետո գնում է Աստրախան։ Աստրախանցիները, այդ թվում նաև հայերը, սիրով դիմավորում են նրան։ Նա հայերին հրավիրում է Մոսկվա և Պետերբուրգ։

Ա. ԱԴԱՄՅԱՆ



1 քննարկում

You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.

Anahit
Oct 12, 2013 16:52


Fatal error: Uncaught Error: Call to undefined function mysql_query() in /home2/louyswor/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php:219 Stack trace: #0 /home2/louyswor/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php(249): ckrating_get_rating('28288') #1 /home2/louyswor/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php(380): ckrating_display_content() #2 /home2/louyswor/public_html/wp-includes/class-wp-hook.php(300): ckrating_display_filter('<p>Yes sertants...') #3 /home2/louyswor/public_html/wp-includes/plugin.php(203): WP_Hook->apply_filters('<p>Yes sertants...', Array) #4 /home2/louyswor/public_html/wp-includes/comment-template.php(995): apply_filters('comment_text', 'Yes sertants ts...', Object(WP_Comment), Array) #5 /home2/louyswor/public_html/wp-content/themes/News/comments.php(41): comment_text() #6 /home2/louyswor/public_html/wp-includes/comment-template.php(1471): require('/home2/louyswor...') #7 /home2/louyswor/public_html/wp-content/themes/News/single.php(32) in /home2/louyswor/public_html/wp-content/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219