Ալի Բաբան և 72 ԱՎԱԶԱԿՆԵՐԸ

Կարդացողի Հավանություն՝ 16  0

Խորտակած նավերի ու խորտակված մարդկանց առասպելը

Գրել է Լուսանցք

Կենտ­րո­նա­կան ընտ­րա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վը պատ­րաստ է ԱԺ 2012թ. մա­յի­սի 6-ին կա­յա­նա­լիք հեր­թա­կան ընտ­րութ­յուն­նե­րին, այ­լեւս գոր­ծում է հիմ­նա­կան մի­ջո­ցա­ռում­նե­րի ժա­մա­նա­կա­ցույ­ցը:

ԿԸՀ-ն­ ար­դեն հասց­րել է քն­նար­­կել նաեւ մի շարք բո­ղոք­ներ: Այդ թվում՝ ՀՀ պառ­լա­մեն­տա­րիզ­մի կենտ­րո­նի (ՀՊԱԿ) ղե­կա­վար Ռու­­բեն Թո­րոս­յա­նի բո­ղո­քը, ով փոր­ձում էր ա­պա­ցու­ցել, որ վար­չա­պետ Տիգ­րան Սարգս­յա­նը եւ կա­ռա­վա­րութ­յան մի շարք ան­դամ­ներ պե­տա­կան մի­ջոց­նե­րի հաշ­վին հօ­գուտ ՀՀԿ­-ի քա­րոզ­չու­թ­յուն են ի­րա­կա­նաց­նում:

Բայց ԿԸՀ նա­խա­գահ Տիգ­րան Մու­կուչ­յա­նը նշեց, որ քա­ղա­քա­ցու ընտ­րա­կան ի­րա­վուն­քը չի ոտ­նա­հար­վում, քա­նի որ նա, ան­կախ նշած հան­գա­ման­քից, կա­րող է քվեար­կել իր նա­խընտ­րած քա­ղա­քա­կան ու­ժի օգ­տին: Բա­ցի դրա­նից, հանձ­նա­ժո­ղո­վի ան­դամ­նե­րը Ռ. Թո­րոս­յա­նին եւ նրա նա­խընտ­րած քա­ղա­քա­կան ու­ժին խոր­հուրդ տվե­ցին հայ­ցով դի­մել Սահ­մա­նադ­րա­կան դա­տա­րան:

Առ այ­սօր ԿԸՀ-ն ­մեր­ժել է նաեւ այ­լոց դի­մում­նե­րը այն պատ­ճա­ռա­բա­նութ­յամբ, որ մերժ­ման հիմ­քում ըն­կած է Ընտ­րա­կան օ­րենս­գր­­քի այն դրույ­թը, հա­մա­ձայն ո­րի՝ ան­ձը ԿԸՀ կա­րող է դի­մել այն դեպ­քում, երբ խախտ­վում են նրա ան­մի­ջա­կան սուբ­յեկ­տիվ ի­րա­վունք­­նե­րը: ԿԸՀ-ն ­բար­դաց­րել է նաեւ լ­­րագ­րող­նե­րին հա­վա­տար­մագ­րե­լու կար­գը, ո­րի դեմ ցայ­սօր բո­ղո­քում են զլմ-­նե­րի ղե­կա­վար­նե­րը:

Իսկ ՀՊԱԿ-ը հայտ­նել է, որ ԿԸՀ ան­դամ­ներն առն­վազն ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ են՝ ՄԻՊ-ի, վճռա­բեկ դա­տա­րա­նի եւ Փաս­տա­բան­նե­րի պա­լա­տի նա­խա­գահ­նե­րի, ո­րոնց պա­տաս­խանատ­վութ­յու­նը նույ­ն­­պես ան­խու­սա­փե­լի է ԿԸՀ այս ո­րա­կի՝ ա­ռա­ջի­կա «ա­զատ ու ար­դա­ր» ընտ­րութ­յուն­նե­րի հա­մար:

Բո­ղո­քում է նաեւ ընդ­դի­մութ­յու­­նը, եւ դա գնա­լով սաստ­կա­նա­լու է, քան­զի նա­խընտ­րա­կան «տր­ա­­մա­բա­նութ­յունն» է գոր­ծում այդ ըն­թաց­քում: Ի­րենց վեր­ջին հան­րա­հա­վա­քում ար­դեն դա զգաց­նել տվե­ցին ՀԱԿ-ա­կան­նե­րը, երբ ՀՀ 1-ին նա­խա­գահ Լե­ւոն Տեր-Պետ­րոս­յա­նը, ՀԱԿ մաս կազ­մող ՀԺԿ ­ղե­կա­վար Ստե­փան Դե­միրճ­յա­նը, «Հան­րա­պե­տութ­յու­ն» կու­սակ­ցու­թ­յան նա­խա­գահ Ա­րամ Սարգս­յա­նը եւ այ­լոք կրկին ար­ծար­ծե­ցին մար­­տի­մեկ­յան թե­ման եւ ա­մեն գնով հաղ­թե­լու վճռա­կա­նութ­յու­նը: Ընդ­դի­մա­դիր­նե­րը չգի­տես ինչ տր­­ա­­մա­բա­նութ­յամբ ա­ղա­ղա­կում են, թե բնակ­չութ­յան 80%-ը չի թա­ք­­ց­նում, որ «հնա­րա­վո­րութ­յան դե­պ­քում կլքեր այս եր­կի­րը»… ­Թե բնակ­չութ­յու­նը դա ինչ­պես չի թա­քց­նում կամ ինչ ձե­ւե­րով է ի ցույց է դնում, թող­նենք ժա­մա­նա­կին:

Իսկ ա­հա ժա­մա­նա­կը հաս­տա­տել ու չի մո­ռա­ցել, որ ՀՀՇ­-ա­կան տա­­րի­նե­րին գաղ­թի եւ երկ­րից պար­­զա­պես փա­խուս­տի մե­ծա­թիվ փաս­տեր կան, ա­պա­ցու­ցե­լու բան էլ չկա, ան­գամ Ար­ցախ­յան ա­զա­տա­մար­տի տա­րի­նե­րին մար­դիկ ինք­նա­թի­ռի 1-2 տոմ­սով վա­ճա­ռում էին ի­րենց բնա­կա­րան­նե­րը եւ փախ­չում երկ­րից… Մութ ու ցուրտ տա­րի­նե­րին ի­րենց հարս­տութ­յուն­նե­րը դի­զած ընդ­դի­մա­դիր­­նե­րը այն ժա­մա­նակ հաշ­վարկ չե՞ն­ ա­րել: Կա­րե­ւոր չէ, դր­անք կան եւ, ափ­սոս, որ չեն աս­վում, ներկայացվում հանրությա­նը պաշ­տո­նապես… Դա չար­վեց նաեւ ՀՀ 2-րդ նա­­խա­գա­հի օ­րոք, երբ նա­խա­գա­հին կից ստ­եղ­ծ­ված Քա­ղա­քա­կան խոր­հուր­դը բազ­մէ­ջա­նոց փաս­տա­­­թուղթ ներ­կա­յաց­րեց ՀՀՇ­-ա­կան իշ­խա­նութ­յուն­նե­րին դա­տի տա­լու հա­մար… Դա չի ար­վում նա­­եւ այ­սօր­… Իսկ Լ. Տեր-Պետ­րոս­յա­նը հան­րա­հա­վաք­նե­րում շա­­­րու­նա­­կում է խո­սել ար­տա­գաղ­թի ծա­վալ­նե­րից:

Ի­հար­կե ար­տա­գաղթ կա, այդ մա­սին մենք եւս գրում ենք, քննա­դա­տում եւ պատ­ճա­ռա­հե­տե­ւան­քա­յին կա­պերն ենք ներ­կա­յաց­նում, նաեւ շա­րու­նա­կում ենք ներ­կա­յաց­նել Ար­ցա­խի եւ ա­զա­տագր­ված տա­րածք­նե­րի վե­րաբ­նա­կեց­ման եւ առ­հա­սա­րակ հա­յութ­յան ներ­գաղ­թի խնդիր­նե­րը: Բայց այս հար­ցը միայն նա­խընտ­րա­կան շա­հար­կում­նե­րի թե­մա չէ, ո­րից հե­տո նո­րից ա­սողն ու չա­սո­ղը սսկ­վե­­լու են՝ տե­սո­ղութ­յան եւ հի­շո­ղու­­թ­յան կո­րուստ­ներ ու­նե­նա­լով…

Ի­հար­կե 1-ին նա­խա­գա­հը չի մո­ռա­նում խո­սել նաեւ «Ռո­բերտ Քո­չար­յա­նի կամ Սերժ Սար­գս­­յա­նի թա­թար-մոն­ղո­լա­կան վար­­­չա­կար­գի մա­սին»՝ նշե­լով, թե «Քո­չար­յա­նա-սեր­ժա­կան վար­չա­խմ­բի ձե­ւա­վո­րած տնտե­սա­կան հա­մա­կար­գը ո­րե­ւէ կապ չու­նի ոչ սո­ցիա­լիզ­մի, ոչ ֆեո­դա­լիզ­մի, ոչ իսկ ան­վա­նա­պես հռչակ­ված կա­պի­տա­լիզ­մի հետ, եւ ա­վե­լի շուտ հի­շեց­նում է թա­թար-մոն­ղո­լա­կան տի­պի խա­նա­կան հա­մա­կարգ»…­ Այս­տեղ Լ. Տեր-Պետ­րոս­յա­նը «մո­ռա­նում» է, թե ինչ­պես էին իր «գա­­հա­կա­լութ­յան» օ­րոք հա­մե­մա­­տութ­յուն­ներ ար­վում սիո­նիս­տա-մա­սո­նա­կան կամ այլադա­վան այլ հա­մա­կար­գի մա­­սին, իսկ «լե­ւո­նա-վա­նո­յա­կան վար­չախմ­բի ձե­ւա­վո­րած տնտե­սա­կան հա­մա­կար­գը» հաստատ ո­րե­ւէ կապ չու­ներ «ոչ սո­­­ցիա­լիզ­մի, ոչ ֆեո­դա­լիզ­մի, ոչ իսկ ան­վա­նա­պես հռչակ­ված կա­պի­տա­լիզ­մի հետ» եւ պա­պա­յա-թա­ղա­յին­ հե­ղի­նա­կութ­յան հա­մա­կարգ էր… Ան­գամ գո­ղա­կան աշ­խար­հի մար­դիկ էին «վա­­նո­յա­-պա­պա­յա­կան» դար­­ձել (այս­­պես կոչ­ված

գո­ղա­կան­նե­րին բան­տար­կել ու նրանց տե­ղը սե­փա­կան «գո­ղա­կան­նե­րով» էին լց­րել), էլ ուր մնաց քա­ղա­քա­ցիա­կան կյան­քի պատ­վիր­ված «նա­յող­­նե­րը» այլ հա­մա­կար­գի մա­սին մտա­­ծեին…

Իսկ հի­մա նրանց համար այլ է, Հա­յաս­տանն ու հա­յութ­յան թա­լա­նած ու հարս­տա­հա­րած նախ­կին իշ­խա­նա­վոր­ներն ու ներ­կա­յիս ընդ­դի­մա­դիր­նե­րը «ժո­ղովր­դի հի­շո­ղութ­յու­նը կարճ է» կար­գա­խո­սով ա­ռաջ­նոր­դ­վե­լով՝ մտել են ըն­տ­րա­պայ­քա­րի մեջ: Դե ՀԱԿ-ի հա­մա­մաս­նա­կան ցու­ցա­կի վերջ­նա­կան ձե­ւա­վո­րու­մն էլ դրվել է հենց 1-ին նա­խա­գա­հի վրա:

Կար­ծիք կար, թե կոա­լի­ցիա-կոն­գ­րես բա­նակ­ցութ­յուն­նե­րի տա­­պա­լու­մից հե­տո ՀԱԿ-ը կբոյ­կո­­տի ընտրութ­յուն­նե­րը, բայց այդ­պես չեղավ: Ա­վե­լին, այս ընդ­դի­մա­դիր­նե­րը նո­րից սահմռ­կե­ցու­ցիչ բա­նե­րից են խո­սում ու գու­ցե ծրագ­րում են նո­րը… Կյան­քում եր­բե­ւէ ո­րե­ւէ քաղաքական դժվա­րու­թ­յան չհան­­դի­պած եւ հոր՝ Կա­րեն Դե­միր­ճ­յա­նի փառ­քի վրա քա­ղա­քա­կան ո­լորտ մտած Ստե­փան Դե­միրճ­յա­նը նշել է. «Ե­թե 2004թ. ապ­րի­լի 14-ին իշ­խա­նութ­յուն­ներն ուժ կի­րա­ռե­ցին ժո­ղովր­դի նկատ­մամբ, ա­պա 2008թ. սե­փա­կան ժո­­ղովր­դի ար­յու­նը հե­ղե­լով ու ար­տա­կարգ դրութ­յուն հայ­տա­րա­րե­լով՝ գնա­ցին հա­կա­սահ­մա­նադ­րա­­­կան քայ­լե­րի եւ մար­տի 1-ի գոր­­ծի կոծկ­մա­նը… Սա­կայն մենք չենք կա­րող ան­տե­սել ա­ռա­ջի­կա ԱԺ ընտ­րութ­յուն­նե­րը: Մեր խնդի­րը խորհր­դա­րա­նում ներ­կա­յութ­յուն ա­պա­հո­վե­լը չէ, այլ եր­կի­րը հա­մա­կար­գա­յին այս ծանր վի­ճա­կից, ճգնա­ժա­մից դուրս բե­րելն է»: Այ­սինքն, ե­թե հան­կարծ այս մա­յի­սին ՀԱԿ-ը ձա­խո­ղի, ա­պա նման հռե­տոր­նե­րը դեմ չեն լի­նի մի հատ էլ մա­յիս­յան սպանդ նա­խա­ձեռ­նել եւ հե­տո ի­րենց տա­քուկ անկ­յուն­նե­րում թաքն­վե­լով հա­ջորդ քայ­լե­րին սպա­սել… Կա­րե­ւոր չէ, որ ի­րենց տե­րե­րը՝ եվ­րա­կա­ռույց­նե­րը, հայ­տա­րա­րել են, թե «Մար­տի 1-ի» գոր­ծը փակ­ված է, կա­րե­լի է նո­րե­րը նա­խա­ձեռ­նել, տա­րին 12 ա­միս ու­նի……

Վազ­գեն Սարգս­յա­նի փառ­քի վրա քա­ղա­քա­կան ո­լորտ մտած նրա եղ­բայ­րը՝ Ա­րամ Սարգս­յա­նը, նույն­պես հետ չի մնում մերթ ընդ մերթ ար­տա­հայտ­վե­լուց եւ ա­հա բարձ­րա­ձայ­նում է, որ «Սերժ Սար­գս­յա­նը ղա­զա­գիր է ստո­րագ­րել տա­լիս իր կոա­լի­ցիոն գոր­ծըն­կեր­նե­րին, որ ի­րեն ընտ­րեն»: Հե­տա­քր­քիր է՝ ԲՀԿ-ն եւ ՕԵԿ-ը ի՞նչ ­շահ ու­նեն Լ. Տեր-Պետ­րոս­յա­նին ըն­տ­րե­լու հա­մար… Իսկ գոր­ծող նա­խա­գա­հին ընտ­րե­լու հա­մար գո­­նե առկա եւ նկա­տե­լի շա­հեր ու­նեն:

«Ռե­ժի­մը ջար­դե­լու նա­խադր­յալ­նե­րը կա­ն».- ա­սում են կոնգ­րե­սա­կան­նե­րը եւ կոչ ա­նում բո­լո­րին զին­­վո­րագր­վել հա­մա­ժո­ղովր­դա­կան այս շարժ­մանն ու ժո­ղովր­դա­վա­րութ­յան կա­յաց­մա­նը: Եր­կու տա­ս­նամ­յակ հնչող սին խոս­քեր են սրանք: Իսկ զին­վո­րագր­վե­լու կո­չի ի­մաս­տը, այդ քա­ղա­քա­ցի­նե­րին հա­վա­քե­լու նպա­տա­կը ա­վե­լի պարզ նշել է «Հայ­կա­կան Ժա­մա­նա­կ» թեր­թի խմբա­գիր Ն. Փա­շին­յա­նը. «Ձեր ա­ռաջ, Աստ­ծո ա­ռաջ պատ­րաստ եմ ա­սե­լու՝ այդ քա­ղա­քա­ցին կանգ­նած է բա­րի­կադ­նե­րի վրա, նրան հնա­րա­վոր չէ սա­սա­նել, հնա­րա­վոր չէ կանգ­նեց­նել 2008-ի մար­տի 1-ին սկսա­ծը: Ե­կել է մի քա­նի շրջա­դարձ­ային ար­ձա­նագ­րում­ներ ա­նե­լու ժա­մա­նա­կը: Մենք պետք է ար­ձա­նագ­րենք, որ չի կա­րող ա­պա­գա ու­նե­նալ այն եր­կի­րը, որ­տեղ հաս­տա­տ­­ված է ժո­ղովր­դի վրա կրա­կած իշ­խա­նութ­յուն, ո­րով­հե­տեւ ժո­ղո­վր­­դի վրա կրա­կած իշ­խա­ն­ու­թ­յու­նը թշնա­մի իշ­խա­նութ­յուն է»:

Իսկ ի՞նչ­ է ժո­ղովր­դին նպա­տա­­­կադր­ված կրա­կի տակ տա­նող ընդ­դի­մութ­յու­նը, ով­քե՞ր­ են նրանք (ո՞ր երկրի ընդդիմությունն են)…

Դեռ լավ է, որ մյուս ընդ­դի­մա­դիր­նե­րը գոր­ծում են ՀԱԿ-ից զատ եւ ար­յու­նա­ծա­րավ հռե­տո­րա­բա­նութ­յունից հե­ռու են գոր­ծում:

Այն­պես որ, ս.թ. մար­տի 1-ի ՀԱԿ հան­րա­հա­վա­քում Տեր-Պետ­րոս­յա­նի հնչեց­րած հայ­տա­րա­րու­թ­­յու­նը, թե՝ «ՀՀ նա­խա­գահ Սար­­գս­յա­նը խոր­տակ­վող նավ է ու այն ու­ժե­րը, որ կկան­գ­նեն նա­խա­գա­հի կող­քին, նրանք նույն­պես խոր­տակ­վող են», ար­ժա­նա­ցել է իշ­խա­նա­կան եւ ան­գամ այլ ընդ­դի­մա­դիր ու­ժե­րի այն պա­տաս­խա­նին, թե՝ «Խոր­տա­կ­ված իշ­խա­նութ­յան եւ այժմ խոր­տակ­վող ընդ­դի­մութ­յան ա­ռա­ջ­նոր­դի ա­ղեկ­տուր ձայնն է հնչում այ­լեւս»…

Արման Դավթյան

«Լու­սանցք» թիվ 9 (230), 2011թ.

Կարդացողի Հավանություն՝ 6  6

Հայ ծագումը

Գրել է Լուսանցք

Արեւմուտքի եւ Արեւելքի ճակատագրական կենտրոնում

Սկիզբը՝ թիվ 4, 6-ում

Հայկական Լեռնաշխարհը որպես երկրագնդի կենաց գոտի, տեղ, որտեղ արարչա-աստվածային «կենաց ծառն» է գտնվում ու որտեղ անմահությունն է երաշխավորվում,- սեմական աղբյուրներում հաճախ արծարծվող այս խորհուրդները հաստատում է հին հունական մեկ այլ աղբյուր՝ նախահոմերոսյան շրջանում (այս թ. ա. 2-րդ հազարամյակում) ձեւավորված «Արգոնավորդներ» առասպելը, որում պատմվում է, որ 50 հույն դյուցազուններ (նրանց մեջ է լինում նաեւ հայազգի Արմենոսը) Արգոս նավով ուղեւորվում են Այետես (Հայետես) թագավորի թագավորած Էա (Այա, Հայա,-Ս.Մ.) երկիր՝ բերելու այդտեղ գտնվող Կենաց ծառից կախված կախարդական ոչխարի ոսկե գեղմը:

Հնդ-արիական դիցաբանության հիմք Ռիգվեդայում մարդկությունը մեկ ընդհանուր նախահորից՝ Մանուից (բառացի նշանակում է մարդ) սերելով հանդերձ, նկատվում է, այնուամենայնիվ, որ մարդիկ փաստացի բաժանվում են երկու՝ միմյանց հակադիր՝ բարձր (կատարյալ) եւ ցածր (ոչ կատարյալ) ցեղերի (ռասաների): Առաջինը Արիական ցեղն է, որին նաեւ այա կամ հայա անվանում է տրվում, իսկ երկրորդը՝ ոչ արիական, որը կոչվում է նաեւ դասա (հնարավոր է, համապատասխանում է հայերենի դաս-խավին, որը տվյալ դեպքում տրոհվածի, ամբողջականությունից զրկվածի, մասնատվածի իմաստն է արտահայտում): Առաջիններին հովանավորում են արիական աստվածները (Ինդրան, Վարունան, Միթրան, Ագնին), երկրորդներին՝ դեւերը (դեմոնները), որոնք կիսաաստված են համարվում:

Ռիգվեդայի հիմքով հետագայում առաջացած վեդայական մյուս գրքերում եւս պահպանվեց մարդկային սեռի ցեղային այդ բաժանումը, այն ոչ էական տարբերությամբ, որ դրանցում արիները երբեմն անվանվում են նաեւ Արեւի (լույսի) որդիներ, իսկ ոչ արիները՝ պարզապես մարդիկ:

Արիական մեկ այլ ազգի՝ իրանցիների դիցաբանությունում եւս (հանձին զրադաշտականության) հստակորեն արտահայտված է մարդկանց՝ արիներ-ոչ արիներ բաժանումը:

Այստեղ մարդկության նախնու դերում հանդես է գալիս Արա-Մազդայի կողմից Արիանա (արիների) Վայջոյում (բառացի՝ վայրում) արարված Հայամարդը: Նա, սակայն, իր սերունդների մեջ տրոհվում է երկու հակադիր ցեղերի՝ արիների (ովքեր շարունակում են իրենց երկնային հոր՝ Արա Արարչի հետ ժառանգական կապի զգացողությունը պահպանել, եւ որն էլ նրանց հովանավորում է) եւ չարիների (ոչ Արիների), որոնց Ահրիմանը՝ Արայի հակոտնյա աստվածությունը իր կողմն է գրավում ու հովանավորում:

Մարդկությունը երկտեսակ է ներկայացվում նաեւ հին արաբական դիցաբանական ավանդույթներում, որը պահպանվել է նաեւ մուսուլմանական սուրբ գրքում՝ Ղուրանում: Ըստ այդ ավանդույթների՝ Ալլահը մինչ Ադամին՝ մարդկանց նախնուն կավից ստեղծելը, հուրից՝ ավելի կատարյալ բնական տարերքից ստեղծում է հրեշտակներին ու ջիներին (նշանակում է հրածին)՝ ի տարբերություն առաջինների՝ ի վերուստ բանականությամբ օժտված արարածների: Ջիները, ըստ Ղուրանի, ստեղծված են անծուխ կրակից, օդեղեն կամ հրեղեն մարմին ունեն, ցանկացած կերպարանք ընդունելուն ընդունակ են, ի զորու են պես-պես հրաշքներ եւ ցանկացած դժվար աշխատանք կատարելու:

Ջիները՝ հրածինները Ղուրանում հիմնականում դիտվում են որպես հողածին մարդկանց հակոտնյա արարածներ: Գրքի որոշ տեղերում նրանք համարվում են անգամ մարդուն ստեղծող աստծուն՝ Ալլահին, անմահ լինելու առումով, հարազատ արարածներ եւ նրա հետ նույն՝ անմահների շարքն են դասվում: Հատկանշական է, որ մուսուլմանական աստվածաբանները, ընդունելով հանդերձ ջիների (հրածիններիի) իրական գոյությունը, գերադասում են ձեն ձենի տված իրենց ցեղակից մյուս՝ եբրայացի աստվածաբաններին, չմանրամասնել մարդու այդ՝ իրենցից տարբեր տեսակի մասին հարցը…

Ազգի լեզուն ազգի հոգեւոր կյանքի խորհրդապատկերն է: Տեսնենք՝ ինչ է ասում հայոց լեզուն այդ առումով հայի կողմից իր ծագումի (դրա՝ այլերից տարբերության) ընկալումի մասին: Հայոց լեզվում կա երկու՝ շատ բան ասող հակադիր խորհուրդ՝ արի (բարի) եւ չար (չը-ար՝ ոչ բարի), որոնցից զանազան այլ խորհուրդներ են ածանցվել: Կրոնական ու փիլիսոփայական վարդապետություններում հետագայում իմաստափոխված ու վերացական մարդկային վարքաբանության (դրական ու բացասական) վերածված այդ խորհուրդները նախասկզբնապես նշանակել են մարդու երկու՝ ծագումնաբանորեն (կենսաբանորեն) ու բնույթով տարբեր տեսակներ՝ արի (որին ենք պատկանում մենք եւ մեր ցեղակիցները) եւ չը-ար, որին են պատկանում այլ ցեղերը: Ընդ որում, արի նշանակում է Արա Արարչին պատկանող, նրանից սերված, ի տարբերություն չը-արերի, որոնք այդպիսին չեն համարվում (հայոց լեզվում այդպիսիք համարվում են տիտանածին, վիշապածին, հողածին, երկրածին, պարզապես մարդ, մահկանացու եւ այլն): Արի-ին հոմանիշ է Արմեն-ը՝ մեր մյուս ցեղանվանումը, որ բառացի նշանակում է Արա Արարչի արարած մարդ-մեն (արարչածին), եւ մեր ազգի անվանումը՝ հայ-ը (բառացի նշանակում է բարձր, կատարյալ, անմահ, հրածին՝ հուր նշանակող ագ-այգ-հայգ-հայ լեզվական անցումով):

Հայի ծագումնաբանության մասին նրա ամենօրյա լեզուն էլ է ինչ-որ տեղեկություն տալիս: Արարատյան դաշտավայրի լեզվում, ինչպես հայտնի է, մինչեւ այսօր պահպանվում է Արա՜ դիմելաձեւը: Ի՞նչ է ասում դա: Հայկական ավանդույթներով, ինչպես հայտնի է, ծնված որդին հոր անունով է սովորաբար անվանակնքվում: Արա՜ դիմելաձը, հետեւաբար, կարելի է ենթադրել,

վաղնջական ժամանակներից է գալիս. ցեղն իրեն գիտակցելով որպես Արարչի՝ Արայի սերունդ, ըստ այդմ էլ ճանաչել է իր անհատներին,- մի բան, որը, որպես վերհուշ, ցեղի մերօրյա լեզվում չգիտակցված ձեւով պահպանվել է:

Հայ ծագումնային ինքնության, հայը՝ որպես Արարչի որդի գիտակցումի պատկերը ավելի ամբողջացնելու համար ավելացնենք, որ այդ գիտակցումը արտահայտվել է նաեւ մերօրյա հայ պատմագրության մեջ: Օրինակ՝ Անժելա Տերյանը իր գրքերից մեկում ուղղակի գրում է, որ Արա Արարչի «անունով կոչվել են ոչ միայն ցեղն (Արմեն,-Ս.Մ.) ու բնօրրանը (Արարատ, -Ս.Մ), այլեւ Հայկական Լեռնաշխարհի բազմաթիվ աշխարհագրական անուններ, գետեր, լեռներ, ավաններ, շեներ եւ քաղաքներ»:

Այսպիսով՝ ճշմարիտ էին մեր սուրբ նախնիները, որ իրենց լեզվում ու իրենց դիցաբանությունում իրենց Արմեն (Արարչի որդի) ու Հայ էին անվանում: Ճշմարիտ են արիական ու սեմական ազգերի ավանդույթները, որ հաստատում են հայ – արիների արարչական ծագումը եւ տարբերում նրանց հողածիններից: Ճշմարիտ են բոլոր ազգերը, որ մեզ Արմեն (Հայ) են անվանում:

Բայց մեզ կրկին հարց տանք. որտե՞ղ էին ապրում Արարչի որդիները: Տարրական տրամաբանությունն իսկ ասում է, որ, բնականաբար, Արարչի երկրային արարման վայրում՝ Արարատում, որտեղ Արարիչը արարել է նրանց եւ որը, որպես կենաց գոտի, մշտապես ջրից դուրս է մնում: Եվ հենց Արարտում է վերապրել նաեւ հողածին Նոյը՝ ապահովելով իր հողածին ցեղի շարունակելիությունը:

Ժամանակն է վերջապես, ազատվենք անտոհմիկ որբի վիճակից, ում ի՜նչ ծագում ասես չեն վերագրում: Ժամանակն է ճանաչենք մեր իրական ծագումը եւ ապրենք որպես Արարչի որդի, որպես մեր նախնիների օրինական (բնական) ժառանգորդ: Ընդ որում՝ այդպես կատարելով նաեւ մեր բնական դերը արի ցեղի մեջ եւ մարդ օրգանիզմում:

Ավելի լավ, քան Կոստան Զարյանն է ասել, չէր ասվի. «Մենք պետք է վերագտնենք խորհուրդների այն հավասարակշռությունը, արժեքների այն հիմնաքարերը, որ ճակատագրականորեն մերն է… Հայ կյանքը,…, պետք է կառուցանի իր մեսիականության եւ հոգեկան կայսերականության այն հոսանքը, որին բովանդակ մարդկությունը ծարավ է… Ապոլոնյան, Դիոնիսոսյան եւ Ֆաուստյան մարդու նոր համադրություն պիտի անհրաժեշտորեն իրականանա այստեղ,… Արեւմուտքի եւ Արեւելքի ճակատագրական այս կենտրոնում»:

Սերգեյ Մանուկյան

ԵՊՀ փիլիսոփայության եւ հոգեբանության ֆակուլտետի դոցենտ

«Լուսանցք» թիվ 7 (228), 2011թ.

Կարդացողի Հավանություն՝ 9  4

Կարդաեք “Վանոյի հերթն է” Հոդվածն ու իմացեք, որ նրա անունը նույնպես կա այդ ցուցակում, որը առայժմս չեն ցույց տալիս…
http://www.hraparak.am/2012/03/16/vanoyi-hert/ նյութն, անառարկելի կեղծ, թերթի սկզբունքներին հակասող, ՊԱՐՏԱԴՐՎԱԾ ՈՒ ՊԱՏՎԻՐՎԱԾ Է, որը ինչ խոսք առաջ է բերում դեռեւս հիշողությունը չկորցրած, մտածող, ազնիվ մարդկանց վրդովմունքը…

Հոդվածագիրը անտեսում է մի կարեվոր նորմ այն է` որ “Գիտակից մարդը,իր կյանքի փորձով սաղմնավորել ու ապրում է հիմնվելով առաջին հերթին բանական ու բարոյական արժեքների վրա ”
Հասարակության դեգրադացիան կանխելու համար, Պետք է, օրենքը գործի բոլորի համար հավասարապես ու աշխատի, որպես դոգմա…
ՈՒ միշտ մենք պետք է ընդունենք, որ ” ԵՐԲ ԿԱՏԱՐՎԱԾ ՈՒ ԱՊԱՑՈՒՑՎԱԾ ՀԱՆՑԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ ՄԱՐԴԻԿ ՉԵՆ ՊԱՏԺՎՈՒՄ, ԱՊԱ ԵՐԿՐՈՒՄ ԼՊԻՐՇՈՒԹՅՈՒՆԸ ԴԱՌՆՈՒՄ Է ՑԻՆԻԿ ԱՌՕՐԻԱ ՈՒ ՓԽԼՎՈՒՄ Է ԵՐԿԻՐ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱՔԱՐԸ…
Եվ հոդվածագիրը, որպես հիմք վերցնելով թվարկված հանցագործների ԿԱՍԿԱԾԵԼԻ արդարացումները, վեհանձության , “Հասարակության ցնցումների կարոտ”մանիպուլացիոն արտահայտությունների միջոցով, ցանկանում է արդարացնել ՄԱՐԴԱՍՊԱՆ ՀԱՆՑԱԳՈՐԾԻՆ ` դա մեղմ ասած անթույլատրելի է…
Այսինքն զգացվում է , որ հող են պատրաստում Վանոյին վերադարձնելու նոր կազմավորվող իշխանական համակարգը…
Մեկնաբանությունը չծանրաբեռնելու համար , չեմ ուզում նշել մեր հանրապետության, դավադիր կերպով սպանված,
արժանավոր մարդկանց անունները, որոնք իրագործվել են անձամբ Վանոյի ղեկավարությաբ…
Եվ դժվար է մոռանալ 1996թ, լտպ -ին, որպես նախագահ, կեղծիքներով ընտրությունից հետո, անպատիժ մարդասպանի, լկտի պահվածքով, ցուցարարների նկատմամբ արտահայտած սադիստական արտահայտությունը , թե`
“Եթե պետք լիներ մի 800 հոգի էլ կգնդակահարեինք” մնացածին էլ երկու ջրցան մեքենաներով լավ կթրջեինք, կթողնեին ու կգնային տները չորանալու”
Ու ասօր ՀՀՇ ական ոհմակը նորից գալիս է իշխանության ՀԱԿ – ի հետ այն կիսելով…

Կարդացողի Հավանություն՝ 3  2